⇑Üniversiteler

Tempus Kamu Vakfının yürüttüğü resmî Study in Hungary portalına göre Macaristan’da 65 yükseköğretim kurumu var. Bu kurumlar birlikte birkaç dilde 1.000’den fazla program sunuyor. Üç tür okul bulunuyor:

• üniversiteler (egyetem),
• uygulamalı bilimler üniversiteleri (alkalmazott tudományok egyeteme),
• yüksekokullar (főiskola).

Macaristan’ın sistemi alışılmışın dışında: Eurydice’ye göre devlet artık yalnızca 5 üniversite ve 1 yüksekokul yönetiyor. Kurumların çoğunu – aralarında 16 üniversite ve 5 uygulamalı bilimler üniversitesi de var – vakıflar, bir kısmını da kiliseler yönetiyor.

Programları studyinhungary.hu sitesindeki Study Finder arama motorunda arayabilirsin.

Macaristan – üniversiteler

⇑Eğitim sistemi

Macaristan’da yükseköğretim üç aşamalı:

• Bachelor (lisans, alapképzés) – 6–8 dönem, yaklaşık 180–240 ECTS,
• Master (yüksek lisans, mesterképzés) – 2–4 dönem, yaklaşık 60–120 ECTS,
• doktora (PhD) – 4 yıl (8 dönem), 240 kredi; bir yıl uzatılabilir.

Bunların yanında 10–12 dönem süren, yaklaşık 300–360 ECTS’lik bütünleşik programlar (osztatlan képzés) da var. Bunlar lisans ve yüksek lisansı birleştiren tek aşamalı programlardır; tıp, diş hekimliği, veteriner hekimliği ve hukuk başta olmak üzere bazı alanlar bu şekilde okunur.

Akademik yıl iki dönemden oluşur: güz ve bahar. Her dönemde 14–15 hafta ders ve 6–8 haftalık bir sınav süresi var.

Macaristan – lisans programları
Macaristan – bütünleşik programlar
Macaristan – yüksek lisans programları
Macaristan – doktora programları

⇑Başvuru ve kabul

Öğrenim diline göre iki yol var:

• Macarca verilen programlar (devlet destekli ya da ücretli kontenjanlar) – merkezî felvi.hu sistemi üzerinden başvurursun. AB vatandaşları devlet destekli bir kontenjana başvurabilir. Son başvuru tarihi her yıl şubat ortası,
• yabancı dilde verilen ücretli programlar (örneğin İngilizce) – doğrudan üniversiteye başvurursun. Her üniversite kendi tarihlerini belirliyor: çoğu zaman ilk tur kasımda (şubatta başlayanlar için), ikinci tur şubatta (eylülde başlayanlar için) kapanıyor. Semmelweis Üniversitesinde tıp için başvurular 31 Mayıs 2027’ye kadar, Liszt Müzik Akademisinde ise 31 Mart’a kadar alınıyor. Kabul kararları genellikle temmuz sonunda geliyor.

Ücretli programlarda genellikle kabul aldıktan sonra, kaydolmadan önce öğrenim ücretinin tamamını ya da bir kısmını ödemen gerekiyor.

AB dışından geliyorsan son tarihi bekleme: oturma izni başvurusu için kabul mektubuna ihtiyacın olacak (bkz. Oturum ve resmî işlemler).

⇑Giriş sınavları

Her üniversite kendi kabul kurallarını belirliyor. Macarca programlarda lise diplomandaki sonuçlar ve programın istediği sınavlar sayılıyor. Sanat üniversiteleri yeteneğini sınıyor.

İngilizce programlarda çoğu zaman bir giriş sınavı var. Örneğin Semmelweis Üniversitesinde tıp için biyoloji, kimya, İngilizce ve biyomedikal İngilizceden (her biri 20 soru) çevrim içi bir teste giriyorsun, ardından bir motivasyon mülakatı geliyor. Sınavlar mart başından haziran sonuna kadar haftada bir ya da iki kez yapılıyor.

⇑Dil

Ana öğrenim dili Macarca – ve en büyük engel de bu. felvi.hu üzerinden başvurmak için, devlet destekli kontenjanlar da dâhil, ileri düzeyde Macarca bilmen gerekiyor; devlet destekli kontenjanlar da yalnızca Macarca verilen programlarda var.

Bu yüzden uluslararası öğrencilerin çoğu yabancı dilde verilen programları seçiyor – bunlardan 700’den fazla var, çoğu İngilizce. Bu programlar için genellikle IELTS veya TOEFL gerekiyor ya da üniversite, Semmelweis’ın tıpta yaptığı gibi, İngilizceni kendi sınavıyla ölçüyor.

Programları dile göre Study Finder arama motorunda arayabilirsin.

⇑Oturum ve resmî işlemler

AB/AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) ve İsviçre vatandaşlarının vizeye ihtiyacı yok – ülkeye geçerli bir kimlik kartı veya pasaportla girersin. 90 günden uzun kalacaksan kayıt yaptırman gerekiyor:

• girişten sonraki 93 gün içinde Ulusal Yabancılar Polisi Genel Müdürlüğünün (Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság) bölge ofislerinden birine başvurursun,
• bir kayıt belgesi alırsın – süresiz geçerlidir ve kimlik kartın veya pasaportunla birlikte kullanılır. Çalışmak için de bu belgeye ihtiyacın olacak.

AB/AEA dışından gelen öğrencilerin öğrenim amaçlı oturma iznine ihtiyacı var. Başvuruyu yola çıkmadan önce kendi ülkende ya da yaşadığın ülkedeki Macaristan büyükelçiliğinde veya konsolosluğunda yaparsın. Macaristan’a vizesiz girebiliyorsan başvuruyu Macaristan’da da yapabilirsin – çevrim içi olarak Enter Hungary platformunda ya da şahsen Genel Müdürlüğün bölge ofislerinden birinde. İzin en az bir yıllığına (kurs daha kısaysa kurs süresince) ve en fazla üç yıllığına verilir, uzatılabilir. Kaldığın süre boyunca ve dönüşün için yeterli paran olduğunu ve sağlık sigortan bulunduğunu göstermen gerekiyor. Ücret konsoloslukta 110 €, Enter Hungary üzerinden 24.000 HUF.

Sağlık sigortası: başka bir AB ülkesinde sigortalıysan Avrupa Sağlık Sigortası Kartın (EHIC) seni Macaristan’da Macarlarla aynı haklarla korur. AB dışından gelen öğrenciler için sağlık sigortası oturma izninin şartlarından biri.

⇑Öğrenim ücretleri

AB vatandaşları devlet destekli bir kontenjan (magyar állami ösztöndíj) alabilir – bu durumda öğrenim ücreti ödemezsin. Bu kontenjanlar yalnızca Macarca verilen programlarda var ve felvi.hu üzerinden dağıtılıyor.

Tüm İngilizce programlar dâhil ücretli programlarda ücreti üniversite belirliyor – tutar üniversiteden üniversiteye ve programdan programa çok değişiyor. Örneğin Semmelweis Üniversitesinde İngilizce tıp eğitimi dönem başına 9.340 € ve buna ek olarak tek seferlik ücretler tutuyor. Programının ücretini üniversitenin web sitesinden kontrol et.

AB dışından geliyorsan genellikle ücretli bir kontenjanda okursun – Macaristan’ın ortak ülkelerinin vatandaşlarının öğrenim ücretini karşılayan Stipendium Hungaricum bursunu kazanmadığın sürece (bkz. Burslar).

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

Study in Europe portalına göre konaklama, yemek ve diğer harcamalar için ayda yaklaşık 500–600 € gerekiyor. studyinhungary.hu sitesinden bazı tipik aylık fiyatlar:

• öğrenci yurdu – Győr’de 40.000 HUF, Budapeşte’de 36.000 HUF, Pécs’te 32.000 HUF, Miskolc’ta 22.000 HUF, Debrecen’de 18.000 HUF, Szeged’de 13.000 HUF,
• paylaşımlı bir evde oda – Budapeşte’de 140.000 HUF, Győr’de 95.000 HUF, Debrecen, Miskolc, Pécs ve Szeged’de 80.000 HUF.

Yani en büyük gider Budapeşte’deki kira. Kendi bütçeni studyinhungary.hu sitesindeki hesaplayıcıyla çıkarabilirsin. Kabul alır almaz üniversitene yurtta yer olup olmadığını sor.

⇑Burslar

Macaristan’ın en bilinen bursu olan Stipendium Hungaricum, 90’dan fazla ortakla yapılan anlaşmalara dayanıyor. Ortak ülkelerden birinden geliyorsan öğrenim ücretini karşılıyor. Listede hiçbir AB ülkesi yok, bu yüzden AB vatandaşları bu burstan yararlanamıyor.

Diğer seçenekler:

• Macarca bir programda devlet destekli kontenjan (AB vatandaşları için) – yani öğrenim ücreti ödemeden okumak (bkz. Öğrenim ücretleri),
• Erasmus+ – kendi üniversitenle yapılan değişim kapsamında Macaristan’da bir dönem ya da bir yıl,
• CEEPUS – Orta ve Güneydoğu Avrupa’da değişim programları,
• ikili devlet bursları (Bilateral State Scholarships) ve EEA Grants bursları – ayrıntılar ve koşullar studyinhungary.hu sitesinde.

Programlara genel bir bakışı studyinhungary.hu sitesinde bulabilirsin.

⇑Okurken çalışmak

AB/AEA vatandaşları Macaristan’da saat sınırı olmadan çalışabilir – yalnızca kayıt belgene ihtiyacın var.

AB/AEA dışından gelen öğrenciler öğrenim amaçlı oturma izniyle dönem boyunca haftada en fazla 30 saat çalışabilir. Öğrenim dönemi dışında yılda en fazla 90 gün tam zamanlı çalışabilirsin.

Geçici işlerde Macarca bilmek çok işe yarar. İş aramaya üniversitenin kariyer ofisinden başla.

Macaristan – neden orada çalışmalı? (İngilizce)
Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Europe – Macaristan (İngilizce) – Avrupa Komisyonu portalındaki resmî ülke profili,
• Study in Hungary – uluslararası öğrencilere yönelik resmî portal: okullar, masraflar, resmî işlemler, burslar,
• Study Finder – program arama motoru,
• felvi.hu – Macarca verilen programlar için merkezî başvuru sistemi,
• burslar – burs programlarına genel bakış,
• AB Göç Portalı – Macaristan’da öğrenci – AB dışından gelen öğrenciler için oturma izni,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.